Kiến tạo an ninh phát triển và vai trò của lực lượng An ninh nhân dân trong bảo đảm mục tiêu tăng trưởng hai con số

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026 - 2030, yêu cầu bảo đảm an ninh quốc gia ngày càng cấp thiết trước các thách thức về kinh tế, công nghệ, dữ liệu và niềm tin xã hội. Bài viết làm rõ vai trò của kiến tạo an ninh phát triển, các nguy cơ tác động đến mục tiêu tăng trưởng và đề xuất giải pháp phát huy vai trò của lực lượng An ninh nhân dân trong kiến tạo, quản trị rủi ro và bảo vệ môi trường phát triển. Qua đó, khẳng định vai trò nòng cốt của lực lượng An ninh nhân dân trong bảo vệ an ninh quốc gia và đồng hành cùng sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước.

1. Kiến tạo an ninh phát triển trong bảo đảm tăng trưởng hai con số

Trên thế giới, cũng như ở Việt Nam, tư duy gắn kết an ninh với phát triển được hình thành từ yêu cầu phát triển bền vững, bảo vệ con người, thể chế và nguồn lực quốc gia. Trong bối cảnh tăng trưởng hai con số ở nước ta hiện nay, tư duy này càng trở nên quan trọng, là điều kiện nền tảng để phát triển nhanh, bền vững và thể hiện rõ nét ở việc tiếp cận về kiến tạo an ninh phát triển.

Kiến tạo an ninh phát triển là quá trình chủ động tạo lập, bảo vệ và củng cố các điều kiện chính trị, pháp lý, kinh tế, xã hội, công nghệ, đối ngoại và niềm tin xã hội nhằm bảo đảm cho quốc gia phát triển liên tục, bền vững, không bị gián đoạn bởi các mối đe dọa an ninh. Trọng tâm của kiến tạo an ninh phát triển tập trung vào công tác dự báo, phòng ngừa, kiến tạo môi trường an toàn, giảm rủi ro, bất định và bảo vệ các động lực tăng trưởng trong dài hạn.

Đặt vào bối cảnh Việt Nam, kiến tạo an ninh phát triển chính là bảo vệ sự ổn định của thể chế, tính dự báo của chính sách, sự “trung thực” của thị trường, niềm tin của doanh nghiệp, năng lực thực thi của Nhà nước và khả năng chống chịu của xã hội. Điều này phù hợp với định hướng trong Văn kiện Đại hội XIV Đảng Cộng sản Việt Nam và Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số”, trong việc bảo vệ cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho tăng trưởng hai con số [3].

Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, cạnh tranh chiến lược gay gắt, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số trở thành động lực chủ yếu của phát triển, Việt Nam đứng trước yêu cầu phải bứt phá mạnh mẽ để không tụt hậu công nghệ, mắc bẫy thu nhập trung bình và vươn lên trong chuỗi giá trị toàn cầu. Vì vậy, mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030 được đặt ra như một lựa chọn tất yếu khách quan, nhằm giải phóng nguồn lực, nâng cao năng suất, củng cố nội lực và đưa đất nước bước vào quỹ đạo phát triển nhanh, bền vững, tự chủ, nhất là trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045 [4, tr.84]. Điều này cho thấy, tăng trưởng hai con số không phải là chỉ tiêu kinh tế đơn thuần, mà là nhiệm vụ phát triển chiến lược, đòi hỏi phải giữ vững môi trường an ninh, an toàn, ổn định và đồng thuận cao nhất cho phát triển.

Môi trường này được đặt trong mối liên hệ giữa kiến tạo an ninh phát triển và tăng trưởng hai con số. Trong đó, an ninh tạo ổn định chính trị - xã hội, không gian pháp lý - xã hội và niềm tin để nhà đầu tư, doanh nghiệp, người dân yên tâm mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ, huy động vốn và tham gia các động lực tăng trưởng mới; đồng thời, an ninh giúp bảo vệ các nguồn lực chiến lược cho phát triển. Chính sách của Đảng, Nhà nước đều nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng hai con số phải gắn với ổn định vĩ mô, cải cách thể chế, huy động nguồn lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và tăng trưởng thực chất. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh yêu cầu kiểm kê, số hóa và giải phóng nguồn lực đang bị mắc kẹt, coi đây là điều kiện quan trọng để thay đổi cách thức tổ chức, vận hành nguồn lực phát triển trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng rất cao đã được đặt ra [1]. Vì vậy, tăng trưởng hai con số chỉ có thể bền vững nếu được đặt trên nền tảng an ninh quốc gia vững chắc; ngược lại, phát triển nhanh, bao trùm, hiệu quả sẽ bổ sung nguồn lực vật chất, công nghệ và niềm tin để xây dựng, củng cố tiềm lực an ninh quốc gia.

Thực tiễn quốc tế cho thấy, những quốc gia duy trì được môi trường chính trị - xã hội ổn định, thể chế tin cậy, chính sách dự báo được và an ninh quốc gia được bảo đảm thường có khả năng thu hút đầu tư, công nghệ, nhân lực và chuỗi giá trị tốt hơn [5]. Singapore là ví dụ tiêu biểu khi sự ổn định chính trị, thể chế minh bạch và môi trường thân thiện với kinh doanh được xem là nền tảng giúp quốc gia này trở thành trung tâm tin cậy của doanh nghiệp toàn cầu. Ở Việt Nam, qua hơn 40 năm đổi mới cũng cho thấy, ổn định chính trị - xã hội và bảo đảm an ninh quốc gia là điều kiện quan trọng để thu hút đầu tư, tăng trưởng, giảm nghèo và hội nhập quốc tế. Vì vậy, kiến tạo an ninh phát triển là phương thức quan trọng để lực lượng An ninh nhân dân góp phần bảo đảm mục tiêu tăng trưởng hai con số theo mối quan hệ giữ vững ổn định để phát triển và bảo vệ phát triển để củng cố ổn định lâu dài.

2. Các nguy cơ an ninh đối với quá trình thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số

Mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, nhưng cũng làm gia tăng các nguy cơ, thách thức gắn với yếu tố vốn, công nghệ, dữ liệu, thị trường, hạ tầng và niềm tin xã hội. Vì vậy, nhận diện đầy đủ nguy cơ là điều kiện quan trọng để bảo vệ và kiến tạo môi trường phát triển ổn định, an toàn cho thực hiện mục tiêu này. Nổi lên các nguy cơ về mặt an ninh như sau:

Một là, sự suy giảm niềm tin chính trị - xã hội trước hoạt động chống phá, xuyên tạc mục tiêu tăng trưởng hai con số. Khi Việt Nam đặt ra mục tiêu tăng trưởng cao, các thế lực thù địch, phần tử xấu triệt để lợi dụng khó khăn khách quan của nền kinh tế, hạn chế cá biệt ở một số địa phương, doanh nghiệp, thời điểm nhất định hoặc vấn đề xã hội, môi trường để phủ nhận tính đúng đắn của chủ trương này. Các luận điệu thường được sử dụng là quy kết mục tiêu tăng trưởng hai con số là “duy ý chí”, “ảo tưởng”, “chạy theo thành tích”, “đánh đổi môi trường”, “hy sinh an sinh xã hội”, “bỏ quên người yếu thế”; cho rằng tăng trưởng cao chỉ phục vụ lợi ích của một nhóm, làm gia tăng bất bình đẳng và tạo áp lực không thực chất lên địa phương. Những biểu hiện xuyên tạc này đã được nhiều bài viết chuyên sâu nhận diện, phản bác, trong đó nhấn mạnh việc phủ nhận mục tiêu tăng trưởng hai con số thực chất là phủ nhận khát vọng phát triển và năng lực lãnh đạo, điều hành chiến lược của Đảng, Nhà nước Việt Nam [6]. Trong khi đó, chúng ta luôn khẳng định tăng trưởng phải đặt trên nền tảng ổn định vĩ mô, thực chất, huy động nguồn lực hiệu quả và hướng đến thụ hưởng của nhân dân [2]. Đặc biệt, khi luận điệu xuyên tạc được khuếch tán có tổ chức trên không gian mạng, kết hợp tin giả, xấu độc, thao túng tâm lý hoài nghi sẽ làm suy giảm niềm tin, đồng thuận chính trị - xã hội, cản trở cải cách thể chế, ảnh hưởng đến quyết tâm của hệ thống chính trị, khả năng huy động nguồn lực và khát vọng phát triển của Nhân dân.

Hai là, xâm phạm an ninh kinh tế từ tội phạm, tiêu cực, lãng phí nguồn lực phát triển. Tăng trưởng hai con số đòi hỏi lượng vốn rất lớn từ ngân sách, tín dụng, thị trường, đầu tư tư nhân, FDI và các dự án hạ tầng chiến lược. Do đó, nếu kiểm soát không chặt, có thể phát sinh tiêu cực, lợi ích nhóm, lãng phí đầu tư công, thao túng đấu thầu, thất thoát tài sản công, rửa tiền, chuyển giá, thâu tóm đất đai hoặc chi phối dự án trọng điểm, làm méo mó thị trường và chuyển hóa thành vấn đề an ninh quốc gia, gây khó khăn phát triển kinh tế - xã hội và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Ba là, rủi ro về an toàn dữ liệu, hạ tầng số và tự chủ công nghệ. Trong bối cảnh chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, dữ liệu và hạ tầng số ngày càng giữ vai trò nền tảng đối với hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh và cung cấp dịch vụ. Khi nền kinh tế vận hành ngày càng phụ thuộc vào các hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu và nền tảng số, nguy cơ tấn công mạng, đánh cắp hoặc rò rỉ dữ liệu, phá hoại hạ tầng số trọng yếu cũng gia tăng, có thể làm gián đoạn hoạt động của các cơ quan nhà nước, doanh nghiệp và thị trường, gây thiệt hại về kinh tế và làm suy giảm niềm tin vào môi trường số. Bên cạnh đó, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần đẩy mạnh thu hút đầu tư chất lượng cao, phát triển các ngành công nghệ chiến lược và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, nếu quá trình này đi kèm với sự phụ thuộc lớn vào công nghệ, nền tảng số, dữ liệu, vốn đầu tư và chuỗi cung ứng từ bên ngoài, năng lực tự chủ về công nghệ và dữ liệu có thể bị suy giảm, làm gia tăng rủi ro đối với an ninh kinh tế, an ninh công nghệ và chủ quyền số quốc gia.

Tọa đàm “Bảo mật dữ liệu và an ninh mạng trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” Ảnh: VGP, nguồn: https://baochinhphu.vn/

Bốn là, những thách thức về bảo đảm ổn định xã hội và an toàn trong quá trình phát triển kinh tế số. Mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số gắn liền với quá trình tái cơ cấu nền kinh tế, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển hạ tầng và mở rộng các hoạt động kinh tế trên không gian mạng. Tuy nhiên, những thay đổi này cũng có thể làm phát sinh nhiều vấn đề xã hội như mất việc làm cục bộ, tranh chấp lao động, khiếu kiện đất đai, áp lực lên dịch vụ công và rối loạn thông tin. Nếu không được quản lý hiệu quả, các vấn đề này có thể bị các đối tượng xấu lợi dụng để kích động, lan truyền thông tin sai sự thật, tạo ra các “điểm nóng” về an ninh, trật tự. Đồng thời, sự phát triển nhanh của thương mại điện tử, thanh toán trực tuyến, tài sản số và các nền tảng số cũng tạo điều kiện cho tội phạm công nghệ cao, lừa đảo tài chính và các hành vi thao túng thị trường gia tăng, làm suy giảm niềm tin của người dân và doanh nghiệp, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, kinh doanh và đặt ra yêu cầu cao hơn đối với năng lực quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh, trật tự trong nền kinh tế số.

3. Phát huy vai trò của lực lượng An ninh nhân dân trong kiến tạo an ninh phát triển

Ra đời trong những ngày đầu chính quyền cách mạng non trẻ, lực lượng An ninh nhân dân được tôi luyện từ yêu cầu bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ Nhân dân và nền độc lập dân tộc. Ngày 12/7/1946 trở thành mốc son truyền thống, ghi dấu sự trưởng thành và tính tất yếu khách quan của một lực lượng đặc biệt trên mặt trận thầm lặng nhưng đầy cam go, nơi có những chiến công không dễ gọi tên, những hy sinh không phải lúc nào cũng được kể lại, nhưng tất cả đều góp phần giữ vững bình yên của Tổ quốc và hạnh phúc của Nhân dân.

Trải qua các thời kỳ cách mạng, suốt gần 80 năm chiến đấu, xây dựng và trưởng thành, lực lượng An ninh nhân dân luôn tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc và Nhân dân; giữ vững bản lĩnh chính trị, tinh thần kỷ luật, sự mưu trí, dũng cảm, chủ động và sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ. Những giá trị truyền thống đó không chỉ là niềm tự hào của lực lượng mà còn là nền tảng để tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong bảo vệ an ninh quốc gia, giữ vững ổn định chính trị - xã hội, tạo dựng môi trường hòa bình, an toàn và tin cậy phục vụ sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, yêu cầu bảo đảm an ninh không chỉ dừng lại ở việc phòng ngừa, phát hiện và ngăn chặn, loại trừ với các nguy cơ xâm phạm an ninh quốc gia mà còn phải chủ động đồng hành cùng quá trình phát triển. Theo đó, các giải pháp cần được triển khai theo hướng liên ngành, dựa trên dữ liệu, tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm, thẩm định rủi ro và củng cố niềm tin xã hội, góp phần xây dựng môi trường phát triển ổn định, an toàn và có khả năng chống chịu cao. Trọng tâm như:

Một là, chú trọng đổi mới phương thức bảo đảm an ninh theo hướng đồng hành, hỗ trợ và kiến tạo môi trường phát triển an toàn, ổn định. Lực lượng An ninh nhân dân cần gắn chặt nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước; chủ động nắm bắt những xu hướng mới của nền kinh tế, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế để kịp thời thích ứng với yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Phát huy vai trò nòng cốt trong giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội, củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp, góp phần tạo dựng môi trường thuận lợi cho phát triển và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước.

Hai là, nâng cao chất lượng công tác nghiên cứu, phân tích, dự báo và tham mưu chiến lược về an ninh phát triển. Tập trung theo dõi, đánh giá các xu hướng và nguy cơ trên các lĩnh vực kinh tế, tài chính, khoa học, công nghệ, dữ liệu, không gian mạng và hội nhập quốc tế; chủ động tham mưu hoàn thiện cơ chế, chính sách và các giải pháp phòng ngừa, ứng phó phù hợp. Tăng cường năng lực tổng hợp, phân tích thông tin và cảnh báo sớm, góp phần hỗ trợ các cấp, các ngành, doanh nghiệp và người dân trong việc chủ động quản trị rủi ro, bảo đảm phát triển ổn định, bền vững.

Ba là, chủ động thích ứng với yêu cầu bảo vệ an ninh trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; quan tâm bảo đảm an toàn dữ liệu, hạ tầng số, an ninh mạng và các hệ thống thông tin quan trọng. Nâng cao năng lực nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong công tác, góp phần tăng cường năng lực tự chủ về công nghệ, phát triển công nghiệp an ninh, bảo đảm chủ quyền số và an ninh quốc gia trong không gian mạng.

Bốn là, tăng cường phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và Nhân dân trong bảo đảm an ninh phát triển; đẩy mạnh chia sẻ thông tin, phối hợp đánh giá, quản trị rủi ro và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh. Đồng thời, phát huy vai trò của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của xã hội trong việc xây dựng môi trường phát triển ổn định, an toàn, lành mạnh, gắn kết chặt chẽ giữa phát triển kinh tế với bảo đảm an ninh, trật tự.

Năm là, tiếp tục xây dựng lực lượng An ninh nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới. Chú trọng nâng cao trình độ về kinh tế, pháp luật, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; bồi dưỡng năng lực nghiên cứu, phân tích, dự báo và tham mưu chiến lược; đồng thời, phát huy truyền thống, bản lĩnh chính trị, tinh thần trách nhiệm, tư duy đổi mới và khả năng thích ứng trước những vấn đề an ninh phi truyền thống, góp phần thực hiện hiệu quả nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để đất nước phát triển nhanh và bền vững.

PGS.TS, Trung tá Nguyễn Bá Sơn - Phó Trưởng khoa, Trường Đại học An ninh nhân dân

Tài liệu tham khảo:

[1] Báo Điện tử Chính phủ. (2026). Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Tổ chức kiểm kê, số hóa và giải phóng nguồn lực đang bị mắc kẹt. Cổng Thông tin điện tử Chính phủ. https://media.chinhphu.vn/tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-to-chuc-kiem-ke-so-hoa-va-giai-phong-nguon-luc-dang-bi-mac-ket-102260520150204815.htm

[2] Báo Nhân dân Điện tử. (2026). Tăng trưởng hai con số phải đến từ thực chất. https://nhandan.vn/tang-truong-hai-con-so-phai-den-tu-thuc-chat-post957239.html

[3] Đảng Cộng sản Việt Nam. (2026). Kết luận số 18-KL/TW ngày 02/4/2026 Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng “2 con số”, Hà Nội.

[4] Đảng Cộng sản Việt Nam, (2026), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, tập 1, Hà Nội.

[5] Hoàng Văn Hoan - Nguyễn Tiến Dũng. (2025). Tăng trưởng “hai con số” - kinh nghiệm từ một số quốc gia trên thế giới và giải pháp cho Việt Nam. Tạp chí Cộng sản. https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/the-gioi-van-de-su-kien/-/2018/1111702/tang-truong-hai-con-so-kinh-nghiem-tu-mot-so-quoc-gia-tren-the-gioi-va-giai-phap-cho-viet-nam-%C2%A0.aspx

[6] Trần Văn Nam. (2026). Đấu tranh phản bác luận điệu xuyên tạc về mục tiêu tăng trưởng “hai con số” của Việt Nam. Tạp chí Lý luận chính trị. https://doi.org/10.70786/PTOJ.2026.5469